गोरमाटी भाषा गौरव दिन: बंजारा संस्कृती आणि साहित्याचा चंद्रपुरात जागर

बंजारा अस्मितेचा हुंकार: 'गोरमाटी भाषा गौरव दिन' सोहळ्याने चंद्रपुरात वैचारिक क्रांतीचा जागर

चंद्रपूर: आपला समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आणि मायबोलीचा अभिमान जपण्यासाठी सध्या 'गोरमाटी भाषा गौरव दिन' सोहळा मोठ्या उत्साहात साजरा होत आहे. ज्येष्ठ बंजारा लेखक भीमणपुत्र मोहन नाईक यांच्या जन्मदिनाचे औचित्य साधून २ एप्रिलपासून सुरू झालेला हा १५ दिवसांचा ज्ञानयज्ञ बंजारा समाजाच्या प्रबोधनाचे नवे दालन ठरत आहे.

साहित्य आणि विचारांचे मंथन

या सोहळ्यात केवळ उत्सवी स्वरूप नसून समाजाच्या सर्वांगीण विकासावर सखोल चर्चा होत आहे. 'गोरमाटी साहित्य चळवळ' आणि भीमणीपुत्र मोहन नायक यांच्या साहित्यावरील चिंतनाने या कार्यक्रमाची वैचारिक उंची वाढवली आहे. डॉ. पी.एल. चव्हाण, प्रबोधनकार रामराव महाराज भाटेगावकर आणि डॉ. वसंत राठोड यांसारख्या दिग्गजांनी याप्रसंगी भाषेच्या जतनावर आणि संवर्धनावर विशेष भर दिला.

सामाजिक क्रांतीचा एल्गार

हा महोत्सव केवळ साहित्यापुरता मर्यादित न राहता, समाजात बदल घडवणाऱ्या ज्वलंत विषयांवरही येथे प्रभावी मार्गदर्शन होत आहे. यात प्रामुख्याने खालील विषयांवर चर्चा करण्यात आली:

• आरक्षण आणि जनगणना: संतोष जाधव आणि अमरसिंग चव्हाण यांनी आरक्षणाच्या सद्यस्थितीवर प्रकाश टाकला.

• कुप्रथा निर्मूलन: जिजाताई राठोड यांनी हुंडा पद्धतीसारख्या सामाजिक कुप्रथांविरुद्ध आवाज उठवण्याचे आवाहन केले.

• शिक्षण: 'सरकारी शाळा वाचवा' आणि 'मानसिक गुलामगिरीतून मुक्ती' या विषयांवर झारखंडचे आर.के. विद्यार्थी आणि डॉ. शाम मुंडे यांनी तरुण पिढीला दिशादर्शन केले.

"हा महोत्सव केवळ एक सोहळा नसून, बंजारा संस्कृती आणि गोरमाटी भाषेच्या अस्तित्वाची ही एक मोठी चळवळ आहे." > — गणेश करमठोट (संचालक, दमाळ प्रकाशन)

येणारे आकर्षण: भव्य कवी संमेलन

या महोत्सवांतर्गत ८ एप्रिल रोजी भव्य कवी संमेलनाचे आयोजन करण्यात आले आहे. तसेच तेलंगणा सशस्त्र लढा आणि पारंपारिक लोककलेचे सादरीकरण हे या सोहळ्याचे मुख्य आकर्षण असणार आहे.

तरुणांना आवाहन

ऑनलाइन पद्धतीने होत असलेल्या या कार्यक्रमात समाजातील अंधश्रद्धा दूर करून 'थिंकिंग स्किल' (विचार कौशल्य) विकसित करण्यावर भर दिला जात आहे. तरुण पिढीने आपल्या भाषिक मुळांशी जोडून राहावे आणि आपली संस्कृती जागतिक स्तरावर नेण्यासाठी प्रयत्न करावेत, असे आवाहन आयोजकांतर्फे करण्यात आले आहे.

'गोरमाटी भास्या गवरव दन' (गोरमाटी भाषा गौरव दिन) - १५ दिवसीय प्रबोधन पर्व

बंजारा समाजाच्या अस्मितेचा आणि भाषेचा गौरव करण्यासाठी आयोजित या १५ दिवसांच्या ज्ञानयज्ञाचा सविस्तर कार्यक्रम खालीलप्रमाणे आहे:

१. वैचारिक आणि भाषिक मंथन (सुरुवात)

• पेलो दन (०२ एप्रिल): गोरमाटी साहित्याची चळवळ आणि भाषेला घटनात्मक ओळख मिळवून देण्याबाबत डॉ. प्रा. पी.एल. चव्हाण व प्रबोधनकार रामराव महाराज भाटेगावकर यांचे मार्गदर्शन.

• दुसरो दन (०३ एप्रिल): लोक साहित्यावर आधारित सत्र. यात खांदेश, तेलंगणा आणि स्थानिक लोककलांवंतांचा सहभाग.

• तिसरो दन (०४ एप्रिल): ज्येष्ठ साहित्यिक भीमणीपुत्र मोहन नायक यांच्या साहित्यावर चिंतन व चर्चा. वक्ते: डॉ. वसंत राठोड आणि यडीकार पंजाबराव चव्हाण.

२. सामाजिक आणि राजकीय हक्क

• चवथो दन (०५ एप्रिल): महाराष्ट्र राज्य बंजारा आरक्षण आणि विमुक्त भटक्या जमातींच्या आरक्षणावर प्रा. मोहन चव्हाण आणि ॲड. पल्लवीताई रेणके यांचे भाष्य.

• पाचओ दन (०६ एप्रिल): 'जातवार जनगणना: काळाची गरज' या विषयावर अंबरसिंग चव्हाण आणि उर्मिला पवार यांचे मार्गदर्शन.

३. समाजसुधारणा आणि प्रबोधन

• छोमो दन (०७ एप्रिल): हुंडा पद्धती निर्मूलन आणि सामूहिक विवाहाची गरज. मार्गदर्शन: डॉ. व्यंकटेश राठोड आणि भाऊराव चव्हाण.

• सातमो दन (०८ एप्रिल): भव्य कवी संमेलन.

• आठमी (०९ एप्रिल): अंधश्रद्धा निर्मूलन आणि 'थिंकिंग स्किल' (विचार कौशल्य) यावर अशोक राणाजी राठोड यांचे मार्गदर्शन.

• नवमी (१० एप्रिल): सांस्कृतिक आक्रमणापासून समाजाचे संरक्षण करण्याबाबत जिजाताई राठोड आणि इंजि. राधेश्याम आडे यांचे विचार.

४. शिक्षण आणि जागतिक संघर्ष

• दसमी (११ एप्रिल): 'सरकारी शाळा कशा वाचवायच्या?' यावर आर.के. विद्यार्थी (झारखंड) आणि डॉ. शाम मुंडे यांचे विश्लेषण.

• आकादशी व बारस (१२-१३ एप्रिल): साखी-मोतीराम रूपसिंग राठोड यांच्या आठवणी आणि 'वायार रीत' (परंपरा) व गीतांवर चर्चा.

• तेरमो दाडो (१४ एप्रिल): 'तेलंगणा पीपल्स आर्मड स्ट्रगल' (तेलंगणा सशस्त्र लढा) आणि बंजारा समाजाचे योगदान यावर एम. धर्मानायक यांचे विशेष सत्र.

५. भविष्यवेध आणि संघटनात्मक बांधणी

• चौरस (१५ एप्रिल): राजकीय बलस्थान निर्माण करणे आणि सामाजिक-सांस्कृतिक संघटनांचे तत्वज्ञान. वक्ते: डॉ. अभय जाधव आणि डॉ. अशोक बंजारा (JNU).

• पंधरामो दाडो (१६ एप्रिल - समारोप): राष्ट्रव्यापी संघटना बांधणी आणि 'मानसिक गुलामगिरी' या विषयावर मा. मच्छिंद्र चव्हाण (से.नि. पोलीस आयुक्त) आणि मा. दिगंबर राठोड यांचे प्रभावी मार्गदर्शन.

आयोजक: गोरमाटी भास्या गवरव दन आयोजन समिती. संपर्क (बोलेसारू): ९८२२५७५८३४, ८२७५९३४८६६